شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۶
|
|

بیانیه کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران بمناسبت روز جهانی حقوق بشر / 20 آذر 1395/10 دسامبر2016

بنام خداوند بخشاینده مهربان

 

بیانیه کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران بمناسبت روز جهانی حقوق بشر / 20 آذر 1395/10 دسامبر2016

قریب به 70 سال قبل در دهم دسامبر 1948 نمایندگان دولتهای وقت عضو سازمان ملل که در آنزمان کمتر از 60 کشور بودند ، سندی را با عنوان اعلامیه جهانی حقوق بشر تصویب کردند  با این امید که مفاد این سند به گسترش صلح وامنیت بین المللی و جلوگیری از بی رحمی های مشابه آنچه در جریان جنگ جهانی به وقوع پیوست، کمک کند. تدوین کنندگان اعلامیه جهانی آن را آرمان یا دستاورد مشترک بشریت نامیدند تا علیرغم اینکه همه فرهنگها در فرایند تدوین آن مشارکت فعال نداشته اند اما بر این نکته تاکید شود که مفاد این سند برگرفته از ظرفیت های همه فرهنگ ها وتمدنها و متعلق به همه است فلذا عنوان جهانی بر خود گرفته تا در سراسر جهان مورد استناد واقع شود . توصیف عام اشمول یاد شده، هم در زمان تدوین اعلامیه و هم پس از تصویب آن بارها از سوی برخی محافل نظری یا نمایندگان فرهنگها وتمدنهای خاص و یا دولتهای معین در کلیت یا به طور جزئی به چالش گرفته شده است. اما علیرغم همه این چالشها سند مذکور در فرایند تثبیت محتوائی و اجرائی خود در مقایسه با هر سند بین المللی دیگر روند رو به رشد چشمگیری را طی کرده آن گونه که متعاقب آن بر اساس این اعلامیه دهها سند دیگر از جمله پیمان نامه های لازم الاجرا در زمینه حقوق بشر به تصویب رسیده است. قوانین اساسی اکثر کشورهای دنیا پس از اعلامیه یاد شده از مفاد آن الهام گرفته و طی نیم قرن گذشته در اکثر کشورها مفاد حق های مذکور در اعلامیه برسمیت شناخته شده است . اسناد منطقه ای که پس از اعلامیه مذکور نوشته شده نیز تحت تاثیر این سند قرار دارند ومراقبند که از حد مقرر در اعلامیه عقب تر حرکت نکنند حتی در اعلامیه اسلامی حقوق بشر مصوب 1990 میلادی سازمان وقت کنفرانس اسلامی نیز این امر را می توان ملاحظه کرد که ساختار و اکثر مصادیق محتوائی آن با اعلامیه مذکور هماهنگ است اگرچه در  مبانی حق ها و منابع تفسیر وتعیین قیود آزادی ها وحق ها و در برخی مصادیق حق ها و آزادیها با اعلامیه مصوب سازمان ملل تفاوتهای حداقلی وحداکثری را می توان یافت.

 با عنایت به واقعیات مذکور، یکی از پرسشهای قابل تامل در روز جهانی حقوق بشر می تواند این باشد که چه مفادی در اعلامیه ذکر شده است که اکثر فرهنگها با باورها وسنت های اعتقادی متفاوت ودر شرائطی که کمتر از 60 کشور زمان تدوین اعلامیه در سال 1948 اکنون به بیش از 190 کشو عضو ملل متحد توسعه یافته است، هم چنان بلکه قوی تر از گذشته و به طور نسبی، بسیاری از مندرحات این سند را تائید می کنند؟ آیا حصول این گستره مشترک پذیرش مصادیق حق ها و آزادیها پس از قرنها ستمگری قرون وسطی و پس از جنگ های جهانی ویرانگر قرن بیستم یک دستاورد مهم جامعه بشری نبوده و نیست؟آیا این خود نشان نمی دهد که هیچ قوم و ملت وفرهنگی مبدع و مالک منحصر مباحث حقوق بشرنیست بلکه شناسائی لیست حقهای انسانی ریشه در همه فرهنگها دارد؟ آیا بهتر نیست هر فرهنگ ونظام حقوقی تلاش کند که مبتنی بر ظرفیت های فکری خود اولا ابعاد مشترک حق ها وآزادیها را عینیت ببخشد وثانیا برای توسعه ابعاد مختلف حق ها وآزادیهای انسانی مبتنی بر کرامت ذاتی انسان و نیازهای تعالی بخش او تلاش نماید ودر موارد اختلافی نیز به جای انتخاب راهکار های نزاع وخشونت و اتهام زنی و تحمیل دیدگاه خود بر دیگران ،گفت گو ومنطق واستدلال را در جامعه بین المللی ترویج نماید؟ آیا این گونه جامعه بشری به وضعیت بهتری رهنمون نخواهد شد؟ آیا یکایک ما انسانها در این زمینه مسئولیت نداریم؟

با اذعان به مسئولیت یاد شده، خوب است اکنون به این مهم توجه نمائیم که سازمان ملل هر سال در روز جهانی حقوق بشر شعاری را پیشنهاد می دهد. امسال شعار « برای حق هر فرد ایستادگی کنیم همین امروز» را مطرح کرده است. همانگونه که از صراحت این عبارت ساده بر می آید سازمان ملل با این شعار چند نکته را مد نظر قرار داده است:  اول اینکه حق گرفتنی است وتا برای آن تلاش لازم صورت نگیرد تامین نمی شود ؛ دوم اینکه حق هم جلوه فردی دارد وهم جمعی وگروهی که به هم پیوسته هستند فلذا نقض حق یک فرد معمولی نیز می تواند حق های گروهی در یک جامعه را زیر پا گذارد؛ سوم اینکه تاکید دارد بر اینکه نباید برای تحقق حقوق انسانی تاخیر نمود بلکه در اسرع وقت باید برای رعایت حقوق و استیفای آن تلاش کرد؛ چهارم اینکه طراحان شعار دریافته اند که تحقق حقوق انسانی موضوعی نیست که بتوان فقط دل به عملکرد نهادهای رسمی در کشورهای مختلف داد و تصور کرد که از گذر تشکیلات عریض وطویل دولتها می توان به جامعه مطلوب نائل آمد بلکه باید سراغ اقشار مختلف مردم رفت واز یکایک آنها خواست که برای تحقق حقوق انسانی مشارکت کنند واگر لازم شد ایستادگی و مبارزه نمایند تا موانع برطرف شود؛  پنجم اینکه این شعار همبستگی انسانی را ترویج می دهد چرا که تا انسان دلبستگی به همنوع خود نداشته باشد برای حق دیگری تلاش نمی کند ومبارزه وایستادگی او برای احقاق حق دیگران معنائی ندارد ؛ ششم اینکه طراحان این شعار در ادامه شعار های سنوات قبل ملل متحد که خواهان بیان با صدای بلند برای منع تبعیض شده بودند امسال از ایستادگی ومقاومت و برخاستن مردم سخن به میان آورده اند که نشان می دهد فرایندهای جاری ومعمولی در سطح جهانی کفایت نمی کند وباید مردم در سطح جهانی به طور مسالمت آمیز بر پا خیزند وبه حرکت درآیند تا حجم عظیم بی عدالتی های موجود در مناطق مختلف دنیا بر طرف شود ؛ هفتم اینکه نوع حق انسان در شعار ملل متحد مهم نیست بلکه همه حقوق انسانی به هم پیوسته وغیر قابل تجزیه محسوب شده فلذا نمی توان نقض برخی حقها را معمولی تلقی کرد ونقض برخی دیگر را جدی گرفت. باید برای نقض همه حق ها حساس بود  وایستادگی کرد اعم از سیاسی ومدنی یا اقتصادی  واجتماعی و فرهنگی یا حقوق همبستگی ؛   هشتم اینکه ایستادگی بر حق بدون هزینه نمیشود پس باید صبوری وشجاعت هزینه پذیری این راه را داشت.

اگر به عنوان یک مخاطب ایرانی، نوع رابطه ونسبت خود را با شعار امسال ملل متحد مورد توجه قرار دهیم ، آشکارا می توانیم اعلام داریم که ما ایرانیان  چه مسلمان وچه غیر مسلمان بنا به آموزه های توحیدی و فرهنگی که اعتقاد داریم آموخته ایم که زیر بار زور نرویم، در مقابل ظلم وستم بپا خیزیم، از یادمان نرود که همه انبیای الهی آمده اند و پیام حق طلبی را به انسانها ابلاغ کرده اند تا خود ما انسانها برای اقامه عدل وانصاف وحق برخیزیم واقدام کنیم، از یادمان نرود که این از سنت های الهی است که هیچ قومی تغییر نمی یابد مگر آنکه خود آن قوم وملت تغییر را بخواهد و برای آن بکوشد، یادمان نرود که احیای یک انسان احیای کل بشریت است وسلب حیات یک انسان جنایت وسلب حیات کل بشریت است. ما ایرانیان هر ساله پرچم های یاد بود بزرگ مردی را بلند می کنیم که 14 قرن قبل با اهدای خون خود وبستگانش در راه حق به همه انسانها آموخت که صاحب کرامت وعزت و حقوق هستیم و دور باد از ما پذیرش ذلت وخواری .

در راستای شعار امسال ملل متحد، طی سالهای اخیردر جهان اسلام وغیر اسلام برخی ملتها برای احقاق حق خود بپا خاستند اما با بدترین برخوردها روبرو شدند و قیام آنها با انواع سرکوبها وفشارها روبرو شد وعجیب اینکه سرکوب این قیام ها با حمایت برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در جهان کنونی همراه گشت. از روز جهانی حقوق بشر سال گذشته تا کنون برخی از این ملتهای بپاخاسته مانند یمن وبحرین هم چنان با انواع سرکوبها مواجه هستند، انواع بمبارانها علیه مردم انقلاب کرده یمن صورت گرفته اما به جای حمایت از مظلوم از متجاوزحمایت شده وتلخ تر اینکه دبیر کل سازمان ملل در ماههای اخیر به صراحت اعلام داشت که ناچار شده برای جلوگیری از قطع کمک های مالی دولت متجاوز به یمن گزارش کودک کشی آن دولت را سانسور کند، عجیب اینکه علیرغم اعزام هزاران نیروی سرکوبگر خارجی به بحرین هیچ حمایت موثری از مردم تحت ستم و بپاخاسته صورت نگرفته بلکه هم چنان سرکوبها ادامه دارد. اینها نمونه های قابل مطالعه هستند. اگر قرار باشد ملتها بپاخیزند وحقوق خود را مطالبه کنند اما سازوکارهای بین المللی به حمایت یکسان از همه ملتها بر نخیزند  ارائه این گونه شعارهای سالیانه گرهی از کار ملتهای در بند نخواهد گشود . پس برای موفقیت شعار امسال، باید علاوه بر یکایک انسانها در سراسر جهان از همه سازوکارهای بین المللی نیزبخواهیم که از حقوق مردم ستمدیده بپا خاسته برای دستیابی به عدل وحق در هر نقطه جهان حمایت کنند چه مردم مطالبه گر حقوق و آزادیها مخالف با برخی قدرتهای سیاسی اثرگذار در ملل متحد باشند و چه نباشند. هم چنین باید از همه دولتها خواست که یکسان از ملتهای تحت ستم حمایت کنند نه اینکه مانند برخی دولتهای شناخته شده کنونی وقتی پای منافع سیاسی آنها پیش می آید دیکتاتورهای تابع خود را بر هر امری اولویت دهند.

روز جهانی حقوق بشر را امسال در شرائطی گرامی می داریم که مثل سنوات قبل افراد زیادی برای دفاع از حق وعدالت با انواع فشارها ومحدودیتها مواجه بوده وهستند. کمتر کشوری را می توان یافت که مصادیقی از این گونه اشخاص را نداشته باشد . بیاد همه این گونه تلاشگران راه عدالت خواهی باشیم و تلاش کنیم تا راه آنها را بدرستی بپیمائیم. این نام گذاری روزها قراردادی است وبهانه ای برای اینکه به فکر گوهر انسانی خود ودیگران باشیم و شجاعت حق طلبی را در خود تقویت نمائیم .هر روز، باید روز حقوق بشر باشد چرا که هیچ روزی بدون شناسائی حقوق بشر وکرامت انسانها روز شایسته ای نیست. بشر بدون این شرافت و توانمندی ذاتی، هویت خود را از دست می دهد .

 تلاش کنیم هر روز از این شرافت ذاتی خود ودیگران صیانت نمائیم و یاری رسان ستمدیدگان باشیم.

به امید اینکه آینده حیات جامعه بشری و زیست ما ایرانیان با موفقیت ها ودستاوردهای شایسته همراه شود و به لطف تلاش خودمان وعنایت الهی موانع پیش رو برای بهره مندی از حقوق وآزادی های انسانی مرتفع گردند.

 

دریافت نسخه پی دی اف / pdf

انتهای متن/ کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران

نظرات کاربران

نظردهی

نام*
ایمیل
نظر شما*
نظر شما پس از تایید اپراتور نمایش داده خواهد شد