جمعه ۳۱ شهریور ۱۳۹۶
|
|

برگزاری اولین کارگاه آموزشی حقوق اقلیتها برای دانش پژوهان حقوق سراسر کشور

پیرو هماهنگی های انجام شده، اولین کارگاه آموزشی« حقوق اقلیتها از منظر حقوق بین الملل ، حقوق موضوعه ایران واندیشه اسلامی» در مورخ 26/10/92 در محل دفتر مرکزی کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران برگزار شد. در این کارگاه طی 6 نشست علمی جداگانه، اساتید مختلف حقوق، فضلای حوزوی و اساتید روابط بین الملل و علوم سیاسی مباحث مختلفی را برای شرکت کنندگان این دوره که از سراسر کشور ثبت نام کرده و پذیرش شده بودند ، ارائه کردند.

در نشست اول این کارگاه آقایان دکتر ستار عزیزی عضو هیئت علمی دانشگاه همدان و مولف کتاب حمایت از حقوق اقلیتها در حقوق بین الملل و دکتر حسین شریفی طراز کوهی استاد حقوق بین الملل ماهیت حقوق اقلیتها در حقوق بین الملل را مورد بحث قرار دادند . دکتر ستار عزیزی با اشاره به اینکه نظام حمایت از اقلیتها را در دو محور رعایت قاعده منع تبعیض در رفتار با اقلیتها ومحورلزوم حمایت از حفظ هویت گروههای اقلیت قومی و مذهبی می توان مورد مطالعه قرار داد، به بررسی قاهده منع تبعیض در حقوق بین الملل پرداخت و انواع تبعیض از دیدگاه حقوق بین الملل را تشریح کرد. وی  در ادامه رویکردهای تجویز شده در حقوق بین الملل که در جهت رفع تبعیض علیه اقلیتها مطرح شده را توضیح داد. در بخش دیگری از این نشست علمی، برابری ماهوی در حقوق بین الملل و رویکرد کشورهای مختلف در این خصوص تشریح شد و موضع حقوقی فرانسه در قبال حقوق اقلیتها که در کمیته حقوق بشر نیز مطرح شده است مورد نقد و بررسی قرار گرفت. هم چنین موضع دیوان اروپائی حقوق بشر در این زمینه مطرح شد. در این نشست مواضع حقوقی دیوان بین المللی دادگستری و نهاد قضائی ماقبل آن یعنی دیوان دائمی دادگستری نیز مورد بحث قرار گرفت ودر پایان با بررسی مفهوم همانند سازی  و همبستگی در حقوق بین الملل، بر این نکته تاکید شد که لازم است راهبرد جامع حقوقی برای مواجهه با موضوع اقوام و اقلیتها در ایران تدوین شود. هم چنین تاکید شد که نباید مدل هویت انحصاری را پیگیری کنیم بلکه مدل پیشنهادی دکتر عزیزی، ترویج و حفظ هویت ملی مشترک در کنار پاسداشت و نگهداشت هویتهای متنوع بود.  پس از سخنرانی های این نشست، پرسش وپاسخ گروهی انجام شد واساتید به پرسشهای مطروحه پاسخ گفتند.

نشست دوم این کارگاه با حضور حجج اسلام والسملمین محمد سروش محلاتی از اساتید درس خارج حوزه و بهمن اکبری پژوهشگر حقوق بشر در اسلام و رایزن اسبق فرهنگی ایران در خارج کشور برگزار شد  که به بررسی حقوق اقلیتها در اندیشه اسلامی اختصاص داشت. در این نشست، حجت الاسلام والمسلمین سروش محلاتی با طرح مدل سابقه دار مطرح در فقه شیعه وسنّی در قبال غیر مسلمانان ، به رویکرد تدوین کنندگان قانون اساسی جمهوری اسلامی در سال 1358 اشاره کرد که عملا رویکرد متفاوتی را در برخی بحثهای مربوط به اقلیتها در پیش گرفتند وضمن اتخاذ حمایتهای ویژه از اقلیتها ، چارچوبه حمایت انسانی مشترکی را برای همه شهروندان در قانون اساسی مشخص کردند . ایشان در ادامه به بررسی امکان طرح مدل وقالب جدید فقهی در مقوله اقلیتها پرداخت وضمن تشریح دلائل فقهی امکان ارائه قالب جدید در چارچوب اصول ومبانی اسلامی،  به ظرفیتهای موجود در فقه شیعه اشاره کرد که نگاه حمایتی گسترده ای را در مورد اقلیتها تجویز نموده است. در این نشست، حجت الاسلام بهمن اکبری ضمن تشریح چارچوبه روش شناسانه مناسب برای تبیین دیدگاه اسلامی در زمینه اقلیتها ، به مبانی قرآنی همگرائی همه انسانها پرداخت و با تاکید بر جایگاه برجسته مدارا و بردباری در اندیشه اسلامی و اهتمام به همه ادیان آسمانی و شناسائی کرامت ذاتی همه انسانها ، بر این نکته تاکید کرد که اگر اصول کلامی و انسان شناسانه اسلام و مبانی اخلاق اسلامی بدرستی شناسائی شود نظام حقوقی مبتنی بر این پایه ها نیز دقیق ترسیم خواهد گردید وآنگاه معلوم خواهد شد که در اندیشه اسلامی بیشترین حمایتها از غیر مسلمانان به عمل آمده است. در پایان این نشست نیز پرسش و پاسخ انجام وحاضرین در کارگاه دیدگاههای خود را بیان داشتند.

نشست سوم این کارگاه به موضوع سازوکارهای بین المللی حمایت از اقلیتها اختصاص داشت. در این نشست دکتر سید محمد کاظم سجاد پورعضو هیئت علمی دانشکده رابط بین الملل ضمن تشریح تحولات در سازوکارهای بین المللی حقوق بشر در چند دهه اخیر و ارتباط فعالیت این سازو کارها با سیاست های بین المللی و رویکردهای دولتهای مختلف ، به شکل گیری مجمع  امور اقلیتها  در شورای حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد وهم چنین اینکه فعالیتهای گزارشگر امور اقلیتها تا کنون را مورد تشریح قرار داد. دکتر سجاد پور در نتیجه گیری بحث خود تاکید کرد که با توجه به حساسیت موضوع اقلیت در هر کشور و قابلیت سوء استفاده ای که متأسفانه قدرتهای بزرگ در عرصه جهانی از موضوع اقلیت در جهت تجزیه کشورها و خدشه وارد کردن به همبستگی و وفاق ملی کشورهای هدف را اتخاذ می کنند، اکثر کشورها ترجیح می دهند که نوعی رویکرد خاص همان کشور در موضوع حمایت از اقلیتها پیاده شود از همین رو رویکرد جهانی به این است که چندان سازوکارهای بین المللی در موضوع اقلیتها توسعه پیدا نکنند بلکه در داخل هر کشور مجاری مناسب و موثری شکل بگیرند که مشکلات اقلیتها را با توجه خاص به هر کشور شناسائی وحل و فصل نمایند. در پایان این نشست نیز بحث وگفتگوی جمعی صورت گرفت و برخی از حاضرین دیدگاههای انتقادی خود را در مورد نگرش قدرت محور به  موضوع اقلیتها بازگو کردند و اینکه لازم است نگاهی متعادل و غیر امنیتی به موضوع اقلیتها را در سطح جهانی توسعه داد.

نشست علمی چهارم این کارگاه به موضوع حقوق خاص اقلیتها در موازین بین المللی اختصاص داشت که دکتر اسعد اردلان استاد حقوق بین الملل و دکتر بهرام مستقیمی عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تشریح این موضوع پرداختند.در این نشست، مبانی حقوقی  حمایت از اقلیتها  وگستره حمایتهای انجام شده در اسناد مختلف بین المللی از جمله بیانیه سال 1992  مصوب مجمع عمومی ودیگر اسناد بین المللی همانند ماده 27 میثاق بین المللی حقوق مدنی وسیاسی به تفصیل بررسی شد و در پایان، خلا های موجود در اسناد بین المللی و روندهای جاری در سطح مجامع بین المللی در این خصوص مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این نشست نیز بحث وگفتگوهای گروهی صورت گرفت وحاضرین دیدگاههای خود را مورد اسناد بین المللی و چگونگی تفسیر این اسناد  در بیان حق های مختلف اقلیتها بازگو کردند.

نشست پنجم این کارگاه به بررسی موضوع آشنائی با تجربیات ملی دیگر کشورها در موضوع اقلیتها اختصاص داشت که در این نشست دکتر ستار عزیزی عضو هیئت علمی دانشگاه همدان و دکتر سید علی محمودی استاد فلسفه اخلاق وسیاست و مولف آثاری در زمینه حقوق اقلیتها به طرح بحث پرداختند. در این نشست برخی از مصادیق موفق اجرای برنامه های حمایت از اقلیتها وعناصر اجرایی مزبور مورد تشریح اساتید قرار گرفت ومشخص شد که در هر کشوری که برای حمایت از اقلیتها هوشمندانه عمل شده همبستگی ملی تقویت گردیده و زمینه های خدشه به امنیت ملی کاهش یافته است.

در نشست پایانی این کارگاه دکتر سید محمد هاشمی استاد برجسته حقوق عمومی ودکتر محمد تقی عابدی معاون آموزش و پژوهش دیوان عدالت اداری ومدرس حقوق اساسی به تشریح ابعاد حقوق اقلیتها در نظام حقوقی ایران پرداختند وضمن تشریح ساختار حقوقی قانون اساسی و مقررات عادی مختلف ، رویه های قضائی موجود در این حوزه را نیز مورد واکاوی قرار دادند ودر پایان به پرسشهای حاضران از جمله در مورد قوانین موجود در کشور در زمینه اقلیتها و برخی موارد خاص مورد اعتراض اقلیتها در قوانین مختلف یا رویه های قضائی پاسخ گفتند.

در پایان کارگاه، دبیر کمیسیون حقوق بشر اسلامی ضمن تبریک و بزرگداشت سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) و تشکر از مشارکت فعالانه اساتید مختلف و دانش پژوهان دانشگاهی وحوزوی در این کارگاه و با یاد آوری اینکه این کارگاه شروع علمی برای پیگیری فنی تخصصی مباحث اقلیتها در کشور و نوعی ظرفیت سازی در این زمینه بود، اظهار امیدواری کرد که این گام با تلاشهای مجموعه جامعه حقوقی کشور ونهادهای ذیربط خصوصا دستیار امور اقلیتهای رئیس جمهور که سازوکار جدیدی در این حوزه می باشد  و تلاش خود اقلیتها به نتایج مثبتی منتهی شود ودر گام های بعدی شاهد قدم های بلند تری در این زمینه باشیم. وی همچنین از حاضران خواست که لوح فشرده آماده شده برای این کارگاه که مشتمل بر تمامی آثار منتشره در داخل کشور در زمینه حقوق اقلیتها بود و بسیاری از آثار مفید انگلیسی و فرانسه زبان را نیز ارائه کرده است، به دقت مطالعه کنند تا دانش تخصصی حاضران در این حوزه توسعه یابد. پس از اظهارات اختتامیه دبیر کمیسیون حقوق بشر اسلامی، گواهی نامه هر یک از حاضران تقدیم گردید و بدین ترتیب این کارگاه تخصصی پایان یافت.

شایان ذکر است که نمایندگان اقلیتهای دینی مسیحی ، زرتشتی وکلیمی حاضر در این کارگاه نیز از اجرای موفق وعالمانه این برنامه آموزشی فشرده که از صبح ساعت 8 تا 9 شب اجرا شد، تشکر وتقدیر کردند.

روابط عمومی کمیسیون حقوق بشر اسلامی

 

 

انتهای متن/ کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران

نظرات کاربران

نظردهی

نام*
ایمیل
نظر شما*
نظر شما پس از تایید اپراتور نمایش داده خواهد شد